Zdrowie i Bezpieczeństwo Pracy
Obowiązki pracodawcy
Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Pracodawca jest zobowiązany zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzględniającej organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy. Pracodawca jest również obowiązany zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy oraz ewakuacji pracowników w razie pożaru. Pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy , zapewnić przestrzeganie tychże przepisów oraz usunąć uchybienia w tym zakresie. Na pracodawcach spoczywa również odpowiedzialność zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej, w tym również poinformowanie pracowników o ryzyku zawodowym.
Źródło: Art. 1041 i 207 Kodeksu pracy z 1974 r.
Bezpłatne środki ochrony
Pracodawca jest zobowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież, obuwie robocze i inne środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników oraz informować pracownika o sposobach posługiwania się tymi środkami. Pranie, konserwowanie, odpylanie i odkażanie powyższych przedmiotów, należy do obowiązków pracodawcy. Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej, szczególnie jeśli chodzi o pracę w zetknięciu ze środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi.
Źródło: Art. 2376-23711 Kodeksu pracy z 1974 r.
Szkolenia BHP
Pracodawca zapewni przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. Pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac. Pracodawcy nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub umiejętności a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Szkolenia te prowadzone są w godzinach pracy i na koszt pracodawcy. Kosztami działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy nie można w żaden sposób obciążać pracowników.
Źródło: Art. 2372-5 Kodeksu pracy z 1974 r.
Inspekcja pracy
Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) nadzoruje i monitoruje przestrzeganie prawa pracy, w tym zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Na wniosek pracowników lub ich przedstawicieli w sprawach bezpieczeństwa i higieny pracy, inspektorzy PIP przeprowadzają kontrole oraz stosują środki prawne przewidziane w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy. Istnieje odrębna ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy, która w sposób wyczerpujący określa zadania PIP zgodnie z Konwencja 081 Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO).
Inspektorzy pracy mają prawo do przeprowadzenia kontroli w dowolnym momencie dnia i nocy, bez uprzedniego powiadomienia, wglądu we wszelkie dokumenty i materiały oraz przeprowadzenia dochodzenia względem każdego pracownika. Inspektorowi pracy przysługuje również prawo doradzania i przekazywania informacji o charakterze technicznym w zakresie eliminowania zagrożeń dla życia i zdrowia pracowników oraz na temat przestrzegania prawa pracy.
Pracodawca jest zobowiązany do przyjęcia środków i zapewnienia warunków pracy niezbędnych do przeprowadzenia kontroli. Pracodawca musi zapewnić terminowe dostarczanie informacji, dostęp do urządzeń technicznych i oddzielnego pokoju z odpowiednimi urządzeniami. Państwowa Inspekcja Pracy ma prawo do nakazania pracodawcy, w przypadku stwierdzenia jakiegokolwiek naruszenia przepisów dotyczących zasad i przepisów BHP, wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie oraz sporządzenie wykazu usterek, które należy wyeliminować i podjęcie działań w odniesieniu do osób winnych tych usterek. PIP ma także prawo do wstrzymania prac, nałożenia grzywny lub pozbawienia wolności.
Źródło: Art. 184 i 23711a Kodeksu pracy z 1974 r.; Art. 11, 21-27 i 95 Ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy z dn. 13 kwietnia 2007 r.
Przepisy dot. bezpieczeństwa pracy
- Kodeks pracy z 1974r., nowelizowany w 2013 / Labour code 1974, last amended in 2013
