کار اجباری
ممنوعیت کار اجباری و تحمیلی
به موجب قانون کار اجباری ممنوع است. طبق قانون اساسی هیچ فردی را نباید مجبور به کار کرد. با این حال، مشارکت فعال در زمان جنگ، بلایا و سایر شرایطی که زندگی عمومی را تهدید میکند، از وظایف ملی هر شهروند افغانستانی است. این ماده همچنین تحمیل کار اجباری بر کودکان را ممنوع میکند.
قانون کار افغانستان کار اجباری را ممنوع کرده است. کاری که کارمند برخلاف میل خود مجبور به انجام آن باشد، اجباری تلقی میشود. با این حال، کاری که طبق قانون انجام آن الزامی باشد، نباید کار اجباری تلقی شود.
قانون حمایت از حقوق کودکان، کار اجباری را به عنوان کار یا خدمتی تعریف میکند که به کودک تحمیل شود و به رفاه، تحصیل، سلامت جسمی یا روانی یا رشد عاطفی یا اجتماعی کودک آسیب برساند. با این حال، مقرراتی برای انواع کار اجباری و جرایم علیه کار اجباری را نمیتوان یافت.
طبق قانون افغانستان در مبارزه با آدمربایی و قاچاق انسان، کسانی که به قاچاق انسان محکوم میشوند میتوانند تا ۸ سال حبس محکوم شوند. اگر کسی با استفاده از تهدید، زور، ارعاب یا مواد مخدر ربوده شود، حداقل مجازات ۱۲ سال است.
قانون مجازات، کار اجباری را به عنوان بهرهکشی از قاچاق انسان محسوب میکند و مجازاتهای سنگینی از جمله حبس طولانیمدت، جریمههای سنگین برای شرکتها و تشدید مجازاتها را در پی دارد. قاچاق انسان با مجازات حبس طولانیمدت تا ۱۰ سال مجازات میشود و در موارد مشخص (مانند اینکه قربانی زن یا کودک باشد) مجازاتهای سنگینتری در نظر گرفته شده است.
عوامل تشدیدکننده مجازاتها را افزایش میدهند؛ اشخاص حقوقی میتوانند به جریمهای معادل ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ افغانی محکوم شوند و در صورت تکرار، مجوزهایشان لغو خواهد شد.
منبع: §۴۹ از قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان؛ ماده ۴ از قانون کار افغاستان، ۲۰۰۷؛ قانون حمایت از حقوق کودکان، ۲۰۱۹؛ «مواد ۶ و ۸ قانون مبارزه با اختطاف و قاچاق انسان، ۲۰۰۸»
آزادی تغییر شغل و حق ترک شغل
بر اساس قانون کار، کارمند میتواند با ارسال اخطار کتبی یک ماهه به شرکت، قرارداد نامحدود را فسخ کند. در موارد زیر کارمند میتواند قبل از انقضاء قرارداد، قرارداد مدت معین را با یا بدون اطلاع قبلی فسخ کند:
- در صورتی که مدیریت از تعهد قرارداد کار یا مقررات این قانون تخطی کرده باشد.
- کارمند دارای بیماری، ناتوانی طولانی و صعب العلاج یا سایر مواردی است که مانع عملکرد او شود.
- نماینده قانونی کارمند باید برای جلوگیری از بروز اختلافات احتمالی، اطلاعیهای کنبی در خصوص خاتمه خدمت کارمند به وزارت کار و امور اجتماعی ارائه کند.
قانون اساسی کار را حق هر افغان اعلام کرده است. انتخاب شغل و حرفه در حدود قانون آزاد است.
منبع: §۴۸ از قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان، ۲۰۰۴؛ §۲۴ از قانون کار افغاستان، ۲۰۰۷
شرایط کاری غیرانسانی
طبق قانون کار افغانستان، ساعات کار عادی در طول سال نباید از ۴۰ ساعت در هفته تجاوز کند. ساعات اضافه کاری نیز نباید از میانگین ساعات کار عادی در طول روز که بین شش تا هشت ساعت کاری است تجاوز کند. حداکثر ساعات کار با احتساب اضافه کاری در افغانستان مشخص نیست.
منبع: §۳۰ و ۳۸ قانون کار افغانستان، ۲۰۰۷
مقررات مربوط به کار اجباری
- Constitution of Islamic Republic of Afghanistan, 2004
- Afghanistan Labour Code, 2007
- Law on Protection of Child Rights, 2019
