Zorla / Cebri Çalıştırma
Zorla Çalıştırma
Herkes, dilediği alanda çalışma hürriyetine ve hakkına sahiptir. Hiç kimse zorla çalıştırılamaz ve angarya yasaktır. Aynı şekilde kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz. (Md. 18, 48-50 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası). Zorla çalıştırmaTürkCezaKanunu kapsamındasorumlusuçtur.Aşağıdaki hükümler Türk Ceza Kanununda bulunmaktadır:
Madde 117-(1) Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla, iş ve çalışma hürriyetini ihlâl eden kişiye, mağdurun şikâyeti hâlinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.
(2) Çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
(3) Yukarıdaki fıkrada belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir.
(4) Cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
İşi Değiştirme Özgürlüğü ve İşi Bırakma Hakkı
İş Kanununun 17. maddesine uygun, işçi iş sözleşmesinin feshinden önce, durumu diğer tarafa bildirme süresini dikkate almak zorundadır. Daha fazla bilgi için İş Güvenliği bölümüne başvurulabilir.
İnsanlık dışı çalışma koşulları
Çalışma saatleri, haftalık kırk beş saat ve günlük yedi buçuk saat olan normal çalışma saatlerini aşabilir. Haftalık çalışma saati (45 saat) koşula bağlı olarak 6 güne düzensiz bir şekilde yayılabilir. Ancak, günlük çalışma saati 11 saati aşmamalıdır. Haftalık maksimum çalışma saati için denkleştirme süresi genellikle iki aydır ancak bu süre toplu sözleşme ile dört aya uzatılabilir. Haftalık 45 saatin üstündeki tüm çalışmalar, fazla mesai olarak kabul edilir ve bu fazla mesaiye, ancak ulusal çıkarlar söz konusu olduğunda, üretim artışı, teknik nedenler ve arıza (gerçek bir arıza ya da arıza tehdidi) gibi zorunlu hallerde, makina, alet ya da ekipmanlar üzerinde acil çalışma gerektiğinde, mücbir sebepler halinde ya da aciliyet arz eden durumlarda izin verilir.
Bu konuda daha fazla bilgiye ulaşmak için, lütfen tazminat ile ilgili bölüme bakınız.
Kaynak: 2003 Yılı iş Kanununun 41-43,63 sayılı maddeleri; Haftalık çalışma günlerine bölünemeyen çalışma saatlerine dair yönetmelik; fazla mesai ve ekstra çalışma saatlerine dair yönetmelik.
Zorla çalıştırma ile ilişkin düzenlemeler
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 1982 (en son 2011 yılında değiştirilmiştir) / Constitution of the Republic of Turkey Act No. 2709, 1982 (last amended in 2011)
İlgili konular
İş Yerinde Adil MuameleZorla Çalıştırma
Herkes, dilediği alanda çalışma hürriyetine ve hakkına sahiptir. Hiç kimse zorla çalıştırılamaz ve angarya yasaktır. Aynı şekilde kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz. (Md. 18, 48-50 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası). Zorla çalıştırmaTürkCezaKanunu kapsamındasorumlusuçtur.Aşağıdaki hükümler Türk Ceza Kanununda bulunmaktadır:
Madde 117-(1) Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla, iş ve çalışma hürriyetini ihlâl eden kişiye, mağdurun şikâyeti hâlinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir.
(2) Çaresizliğini, kimsesizliğini ve bağlılığını sömürmek suretiyle kişi veya kişileri ücretsiz olarak veya sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştıran veya bu durumda bulunan kişiyi, insan onuru ile bağdaşmayacak çalışma ve konaklama koşullarına tâbi kılan kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis veya yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası verilir.
(3) Yukarıdaki fıkrada belirtilen durumlara düşürmek üzere bir kimseyi tedarik veya sevk veya bir yerden diğer bir yere nakleden kişiye de aynı ceza verilir.
(4) Cebir veya tehdit kullanarak, işçiyi veya işverenlerini ücretleri azaltıp çoğaltmaya veya evvelce kabul edilenlerden başka koşullar altında anlaşmalar kabulüne zorlayan ya da bir işin durmasına, sona ermesine veya durmanın devamına neden olan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
İşi Değiştirme Özgürlüğü ve İşi Bırakma Hakkı
İş Kanununun 17. maddesine uygun, işçi iş sözleşmesinin feshinden önce, durumu diğer tarafa bildirme süresini dikkate almak zorundadır. Daha fazla bilgi için İş Güvenliği bölümüne başvurulabilir.
İnsanlık dışı çalışma koşulları
Çalışma saatleri, haftalık kırk beş saat ve günlük yedi buçuk saat olan normal çalışma saatlerini aşabilir. Haftalık çalışma saati (45 saat) koşula bağlı olarak 6 güne düzensiz bir şekilde yayılabilir. Ancak, günlük çalışma saati 11 saati aşmamalıdır. Haftalık maksimum çalışma saati için denkleştirme süresi genellikle iki aydır ancak bu süre toplu sözleşme ile dört aya uzatılabilir. Haftalık 45 saatin üstündeki tüm çalışmalar, fazla mesai olarak kabul edilir ve bu fazla mesaiye, ancak ulusal çıkarlar söz konusu olduğunda, üretim artışı, teknik nedenler ve arıza (gerçek bir arıza ya da arıza tehdidi) gibi zorunlu hallerde, makina, alet ya da ekipmanlar üzerinde acil çalışma gerektiğinde, mücbir sebepler halinde ya da aciliyet arz eden durumlarda izin verilir.
Bu konuda daha fazla bilgiye ulaşmak için, lütfen tazminat ile ilgili bölüme bakınız.
Kaynak: 2003 Yılı iş Kanununun 41-43,63 sayılı maddeleri; Haftalık çalışma günlerine bölünemeyen çalışma saatlerine dair yönetmelik; fazla mesai ve ekstra çalışma saatlerine dair yönetmelik.
Zorla çalıştırma ile ilişkin düzenlemeler
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 1982 (en son 2011 yılında değiştirilmiştir) / Constitution of the Republic of Turkey Act No. 2709, 1982 (last amended in 2011)
