Annelik ve Çalışma
Doğum İzni
Kadın çalışanlar 112 takvim günü (16 hafta) ücretli doğum izni hakkına sahiptir. Bu 16 haftalık izinin, sekiz haftası doğumdan önce, geri kalan diğer sekiz haftasınında doğumdan sonra kullanılmasıgerekir. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalışılmayacak sekiz haftalık süreye, iki hafta süre daha eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir.Doğumdansonrada,geri kalan 13 haftalık izninden yararlanabilir. Yukarıdaki sözü geçen 16 hafta/ 18 hafta, kadın işçinin sağlığı göze alınarak doğum öncesi veya doğum sonrası artırılabilir. Ancak, bu izin artışları her zaman hekim tavsiyesini gerektirir. Doktorun tavsiyesi üzerine, gebe işçi hafif görevlere atanabilir. Bu durum maaşındüşürülmesiiçin bir neden değildir. Ayrıca kadın işçilere hamilelik süresince, periyodik kontroller için izin verilir.
Evlat edinen ebeveynler de çocuğun üç yaşını doldurmamış olması kaydıyla çocuğun kendilerine fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 haftalık analık izni hakkına sahiptir. Annelerin 6 aylık ücretsiz izin hakları, üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme durumunda da geçerlidir.
Analık/evlat edinme izni sona erdikten sonra, evlat edinen ebeveynler ( ve doğum yapan kadınlar) aşağıdaki şekilde çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir ve tam ücret alabilir: birinci çocukta 60 gün; ikinci çocukta 120 gün; üçüncü çocuk için 180 gün.
Çoğul doğum halinde yukarıdaki sürelere bir ay eklenir.
(Md. 74 İş Kanunu, 2003)
Gelir
112günlük /126günlük (16 haftalık/18haftalıkçoğul gebelikhalinde) doğum izni süresinde, işçileringünlük kazancının% 66,6 si ödenir. Bu ücret SosyalGüvenlik Kurumutarafından karşılanır. Tahmin edilen doğum tarihinden önceki en az 90 gün, Sosyal Güvenlik Kurumunun kapsamına girer.Gebelik ve annelik ileilgilidiğer nakit yardımlar içinde GebelikYardımı(doğum tarihinden öncesi olarak belgelenmiş), Çocuk DoğumYardımı (doğumtürlerine bağlı olarak)veEmzirme Yardımı(canlı doğum üzerine) bulunmaktadır.
(Md. 48 İş Kanunu ve Md. 16-18Sosyal Sigortalar veGenel SağlıkSigortası Kanunu,2006)
Hamilelik kontrolü / İşe alım sırasında sorgulama
İşverenler, objektif nedenlerle gerekçelendirilmedikçe, istihdam türüne bakılmaksızın çalışanlara eşit muamele etmek zorundadır. Yasa ayrıca, biyolojik farklılıklar veya iş gereklilikleri aksini gerektirmedikçe, cinsiyet veya annelik nedeniyle ayrımcılığa karşı koruma sağlamaktadır ( ). İşverenler, işe alım sürecinde hamilelik hakkında bilgi isteyemez veya kararlarını cinsiyet ya da ebeveynlik durumuna dayandıramaz.
Hamilelik durumu, Kişisel Verilerin Korunması Hakkında 6698 sayılı Kanun kapsamında hassas kişisel veri olarak kabul edilir. 2024 tarihli değişiklik, bu tür verilerin açık rıza olmaksızın işlenmesine, yalnızca iş sağlığı veya sosyal güvenlik amaçları gibi yasal olarak gerekli olduğu durumlarda izin vermektedir. Ancak, bu istisna işe alım süreçleri için geçerli değildir. Bu nedenle, işverenlerin işe alım sürecinde hamilelik hakkında bilgi alması yasaktır ve bu verilerin izinsiz olarak toplanması veya kullanılması idari cezalar ve hukuki sonuçlara yol açabilir.
Kaynak: 2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesi; Kişisel Verilerin Korunması Hakkında 6698 sayılı Kanunun 6. maddesi
Ücretsiz Tıbbi Bakım
Sağlık hizmetleriSosyalGüvenlik Kurumuilebir anlaşma uyarıncasigortalıişçilereverilmektedir. Gebelik ve doğumiçintıbbi hizmetler,SosyalGüvenlik Kurumuveyadiğer bazıdevlethastanelerindensağlanamaz, toplu olarak kanuni hükümlere göreödenir. Bu toplu ödeme çoklu doğumdurumundaartar.
(ISSA Ülke Profili)
Annelik ve iş ile ilişkin düzenlemeler:
- 4857 sayılı İş Kanunu, 2003 (6645 sayılı Kanun ile 2015 yılında değişiklik yapılmıştır) / Labour Law No. 4857, 2003 (last amended through law No. 6645 in 2015)
Doğum İzni
Kadın çalışanlar 112 takvim günü (16 hafta) ücretli doğum izni hakkına sahiptir. Bu 16 haftalık izinin, sekiz haftası doğumdan önce, geri kalan diğer sekiz haftasınında doğumdan sonra kullanılmasıgerekir. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalışılmayacak sekiz haftalık süreye, iki hafta süre daha eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir.Doğumdansonrada,geri kalan 13 haftalık izninden yararlanabilir. Yukarıdaki sözü geçen 16 hafta/ 18 hafta, kadın işçinin sağlığı göze alınarak doğum öncesi veya doğum sonrası artırılabilir. Ancak, bu izin artışları her zaman hekim tavsiyesini gerektirir. Doktorun tavsiyesi üzerine, gebe işçi hafif görevlere atanabilir. Bu durum maaşındüşürülmesiiçin bir neden değildir. Ayrıca kadın işçilere hamilelik süresince, periyodik kontroller için izin verilir.
Evlat edinen ebeveynler de çocuğun üç yaşını doldurmamış olması kaydıyla çocuğun kendilerine fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 haftalık analık izni hakkına sahiptir. Annelerin 6 aylık ücretsiz izin hakları, üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme durumunda da geçerlidir.
Analık/evlat edinme izni sona erdikten sonra, evlat edinen ebeveynler ( ve doğum yapan kadınlar) aşağıdaki şekilde çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir ve tam ücret alabilir: birinci çocukta 60 gün; ikinci çocukta 120 gün; üçüncü çocuk için 180 gün.
Çoğul doğum halinde yukarıdaki sürelere bir ay eklenir.
(Md. 74 İş Kanunu, 2003)
Gelir
112günlük /126günlük (16 haftalık/18haftalıkçoğul gebelikhalinde) doğum izni süresinde, işçileringünlük kazancının% 66,6 si ödenir. Bu ücret SosyalGüvenlik Kurumutarafından karşılanır. Tahmin edilen doğum tarihinden önceki en az 90 gün, Sosyal Güvenlik Kurumunun kapsamına girer.Gebelik ve annelik ileilgilidiğer nakit yardımlar içinde GebelikYardımı(doğum tarihinden öncesi olarak belgelenmiş), Çocuk DoğumYardımı (doğumtürlerine bağlı olarak)veEmzirme Yardımı(canlı doğum üzerine) bulunmaktadır.
(Md. 48 İş Kanunu ve Md. 16-18Sosyal Sigortalar veGenel SağlıkSigortası Kanunu,2006)
Hamilelik kontrolü / İşe alım sırasında sorgulama
İşverenler, objektif nedenlerle gerekçelendirilmedikçe, istihdam türüne bakılmaksızın çalışanlara eşit muamele etmek zorundadır. Yasa ayrıca, biyolojik farklılıklar veya iş gereklilikleri aksini gerektirmedikçe, cinsiyet veya annelik nedeniyle ayrımcılığa karşı koruma sağlamaktadır ( ). İşverenler, işe alım sürecinde hamilelik hakkında bilgi isteyemez veya kararlarını cinsiyet ya da ebeveynlik durumuna dayandıramaz.
Hamilelik durumu, Kişisel Verilerin Korunması Hakkında 6698 sayılı Kanun kapsamında hassas kişisel veri olarak kabul edilir. 2024 tarihli değişiklik, bu tür verilerin açık rıza olmaksızın işlenmesine, yalnızca iş sağlığı veya sosyal güvenlik amaçları gibi yasal olarak gerekli olduğu durumlarda izin vermektedir. Ancak, bu istisna işe alım süreçleri için geçerli değildir. Bu nedenle, işverenlerin işe alım sürecinde hamilelik hakkında bilgi alması yasaktır ve bu verilerin izinsiz olarak toplanması veya kullanılması idari cezalar ve hukuki sonuçlara yol açabilir.
Kaynak: 2003 tarihli 4857 sayılı İş Kanunu'nun 5. maddesi; Kişisel Verilerin Korunması Hakkında 6698 sayılı Kanunun 6. maddesi
Ücretsiz Tıbbi Bakım
Sağlık hizmetleriSosyalGüvenlik Kurumuilebir anlaşma uyarıncasigortalıişçilereverilmektedir. Gebelik ve doğumiçintıbbi hizmetler,SosyalGüvenlik Kurumuveyadiğer bazıdevlethastanelerindensağlanamaz, toplu olarak kanuni hükümlere göreödenir. Bu toplu ödeme çoklu doğumdurumundaartar.
(ISSA Ülke Profili)
Annelik ve iş ile ilişkin düzenlemeler:
- 4857 sayılı İş Kanunu, 2003 (6645 sayılı Kanun ile 2015 yılında değişiklik yapılmıştır) / Labour Law No. 4857, 2003 (last amended through law No. 6645 in 2015)
