Trợ cấp thất nghiệp
Trợ cấp thất nghiệp
Theo quy định tại Điều 38 của Luật Việc làm mới (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026), người lao động đã tham gia đóng vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp nhưng bị mất việc làm và chưa tìm được việc trong vòng 10 ngày kể từ khi đăng ký sẽ đủ điều kiện để hưởng trợ cấp thất nghiệp. Hàng tháng, người lao động phải đóng bảo hiểm thất nghiệp với mức đóng bằng một phần trăm tiền lương hàng tháng, đồng thời người sử dụng lao động cũng phải đóng một phần trăm tiền lương của người lao động vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
Theo Luật Việc làm mới, người lao động làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn hoặc hợp đồng xác định thời hạn từ một tháng trở lên, bao gồm cả lao động bán thời gian có thu nhập bằng hoặc cao hơn mức lương tối thiểu, lao động hợp đồng, cũng như quản lý doanh nghiệp hoặc lãnh đạo hợp tác xã hưởng lương, đều phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp cùng với người sử dụng lao động. Nếu một cá nhân thuộc nhiều nhóm đối tượng, cả người lao động và người sử dụng lao động vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm thất nghiệp. Đối với trường hợp tuyển dụng lao động là người khuyết tật, người sử dụng lao động được giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp tối đa 12 tháng. Luật Việc làm năm 2013 trước đây đã bị bãi bỏ kể từ ngày 31 tháng 12 năm 2025.
Trong các tình huống khủng hoảng như suy thoái kinh tế, thiên tai, hỏa hoạn, hành vi thù địch hoặc dịch bệnh, Chính phủ có thể điều chỉnh các chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Dựa trên tình hình thực tế và mức dư quỹ, chính phủ có thể giảm mức đóng, hỗ trợ tài chính hoặc áp dụng các biện pháp hỗ trợ khác.
Mức trợ cấp thất nghiệp bằng 60% mức lương bình quân tháng của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp phụ thuộc vào số năm đóng bảo hiểm, cụ thể:
- 3 tháng với thời gian đóng bảo hiểm từ 12 đến 36 tháng;
- Mỗi 12 tháng đóng bảo hiểm xã hội, được cộng thêm 1 tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp;
- Thời gian hưởng trợ cấp tối đa là 12 tháng đối với người có thời gian đóng bảo hiểm từ 145 tháng trở lên.
Người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp được tham gia bảo hiểm y tế. Trong trường hợp trợ cấp thất nghiệp bị tạm dừng, quyền lợi bảo hiểm y tế vẫn được duy trì, với mức đóng do cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
Người lao động mất việc làm và đã đóng bảo hiểm thất nghiệp được tiếp cận dịch vụ tư vấn, giới thiệu việc làm theo quy định của Chính phủ. Người thất nghiệp hưởng trợ cấp còn được hỗ trợ học nghề để nâng cao kỹ năng, với điều kiện như nộp hồ sơ trong vòng 10 ngày, không có việc làm hoặc không đang thực hiện nghĩa vụ quân sự, và có tối thiểu 9 tháng đóng bảo hiểm trong 36 tháng gần nhất. Thời gian hỗ trợ đào tạo nghề bằng thời gian khóa học, tối đa 6 tháng, bao gồm chi phí học nghề và hỗ trợ tiền ăn.
Những thay đổi chính trong Luật Việc làm mới gồm:
• Thời gian chờ nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp giảm từ 15 ngày làm việc xuống còn 10 ngày làm việc; • Dưới luật năm 2013, lao động bán thời gian không thuộc diện bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Luật Việc làm 2025 mở rộng phạm vi bắt buộc này cho cả lao động bán thời gian có mức lương trên mức lương tối thiểu và người lam quản lý hưởng lương; • Luật cũ chỉ hỗ trợ đào tạo nghề ở mức hạn chế và không có quỹ phòng ngừa sa thải. Luật 2025 tăng cường hỗ trợ đào tạo và có thể hỗ trợ tài chính cho người sử dụng lao động để phòng tránh sa thải.
Nguồn: Điều 168 Bộ luật Lao động 2019; các điều 29-41 Luật Việc làm (Luật số 74/2025/QH15); Nghị định số 374/2025/NĐ-CP (ban hành ngày 31/12/2025).
