Socijalna Bezbednost

Prava na penziju

U Crnoj Gori, osoba ima pravo na starosnu penziju nakon što dostigne:

1. 67 godina starosti (za muškarce i žene) i ima 15 godina penzione usluge;

2. 66 godina (muškarci) ili 61 godina i 6 meseci (žene) i ima 15 godina penzione usluge (2019);

3. 40 godina penzione usluge bez obzira na starost (muškarci i žene);

4. 36 godina i 6 meseci penzione usluge i 56 godina i 6 meseci (žene) (2019);

5. 30 godina penzione usluge, od kojih je minimalno 20 godina efektivnog rada u rudnicima za šta postoji zapis o osiguranju pri povećanom primenjenom opsegu

Navedene odredbe ukinute su reformom iz 2023. godine, nakon odluke Ustavnog suda kojom je proglašena neustavnom ranija odredba o različitoj starosnoj granici za penzionisanje prema polu (čl. 17, st. 1). Naknadnom izmjenom zakona uveden je jedinstven starosni prag od 65 godina za standardno starosno penzionisanje uz 15 godina staža osiguranja.

1. Pravo na starosnu penziju stiče se sa navrešenih 65 godina starosti i najmanje 15 godina staža osiguranja, za sve osiguranike bez obzira na pol.

2. Alternativno, penzionisanje je moguće sa 61 godinom starosti uz 40 godina staža osiguranja.

3. Ako osiguranik ima 45 godina efektivnog staža osiguranja, može otići u penziju bez obzira na starosnu dob.

4. Radnici u metaloprerađivačkoj i rudarskoj industriji mogu se penzionisati nakon 30 godina staža osiguranja, uz uslov da su najmanje 20 godina proveli u tim sektorima, pri čemu se staž obračunava po uvećanom trajanju.

Pravo na prijevremenu starosnu penziju stiče se sa navrešenih 60 godina starosti i najmanje 40 godina staža osiguranja. Za osiguranike čiji se staž obračunava po uvećanom trajanju, starosna granica za penzionisanje smanjuje se srazmjerno stepenu uvećanja. Stepen uvećanja zavisi od vrste radnog mjesta. Prijevremena starosna penzija regulisana je posebno. Prema važećim pravilima, pravo se stiče sa 63 godine starosti uz najmanje 15 godina staža osiguranja. Visina penzije obračunava se na isti način kao starosna penzija, ali se trajno umanjuje za 0,35% za svaki mjesec penzionisanja prije navrešene 65. Godine.

Penzija za starosne godine računa se tako što se pomnože lični poeni (PP) sa vrednošću penzije za jedan lični poen dana kada se ima pravo na to. Minimalna i maksimalna penzija utvrđuju se pod formulom, koju dostavlja zakon.

Izvor: §19-20, 61, 70 & 76-78 Zakon o penzionom osiguranju i invaliditetu, 011/23; Zakon o naknadama za obavezno socijalno osiguranje, 94/2024

Izdržavana lica / Benefiti preživelih

Pravo na porodičnu penziju imaju: suprUženik (udovac/udovica) / vanbrAčni partner i bivši suprUženik / vanbrAčni partner, ako ih je preminuli izdržavao. Za pravo na penziju preživelih, preminula osigurana osoba mora da ima najmanje 5 godina usluge osiguranja ili ima pravo na starosnu ili invalidsku penziju ili je korisnik preminulog starosna ili penzija usled invaliditeta.

Penzija preživelog utvrđuje se na osnovu starosne ili invalidske penzije koju je osigurano lice imalo u vreme smrti, ili na osnovu penzije na koju korisnik ima pravo u vreme smrti; u procentima određuje se na osnovu broja članova porodice koji imaju pravo na tu penziju, na sledeći način:

1. 70% za jednog člana;

2. 80% za dva člana;

3. 90% za tri člana;

4. 100% za četiri ili više članova

Ako i supružnik i razveden supružnik umrle osigurane osobe ili korisnik imaju pravo na penziju preživelog, jedna penzija preživelog će se utvrditi u iznosu na koji jedan član porodice ima pravo i biće podeljena na jednake delove. Siročad, pored penzije preživelog na osnovu jednog roditelja, imaju pravo na penziju 'preživelog' na osnovu drugog roditelja na sledeći način:

1. 20% te penzije za 1 dete;

2. 40% te penzije za 2 dece;

3. 60% te penzije za 3 dece;

4. 100% starosne ili invalidske penzije za 4 ili više dece.

Izvor: §27-36 & 71-73 Zakon o penzionom osiguranju i invaliditetu, 011/23; Zakon o naknadama za obavezno socijalno osiguranje, 94/2024

Benefiti za invalidnost

Benefiti za invalidnost su isti kao benefiti za onemogućenost. Pogledajte Invaliditet / Benefit od ozlede na radu.

Odredbe o socijalnoj bezbednosti:

• Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju, br. 011/23 / Law on Pension and Disability Insurance, No. 011/23

Povezani predmeti

Benefiti za nezaposlenost Ugovori i otkazi Odsustvu zbog bolesti