Εργασία και Μισθοί
Κατώτατος Μισθός
Οι εργαζόμενοι δεν πρεπει να αμοίβονται χαμηλότερα από τον κατώτατο μισθό που είναι η χαμηλότερη αμοιβή που ο εργοδότης πρέπει να καταβάλει στον εργαζόμενο. Οι ελάχιστες αποδοχές όλων των εργαζομένων πρέπει να καθορίζονται σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (NGCLA). Οι όροι και οι συνθήκες της NGCLA θα εφαρμόζονται από όλους, τον εργοδότη και τον εργαζόμενο, ανεξάρτητα από το αν είναι μέλη της οποιαδήποτε συνδικαλιστικής οργάνωσης ή ένωσης εργοδοτών αντίστοιχα. Στην Ελλάδα ο κατώτατος μισθός πρέπει να καθορίζεται σύμφωνα με τους όρους της NGCLA. Ο κατώτατος μισθός πρέπει να καταβάλλεται σε όλους τους εργαζόμενους είτε εργάζονται στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα. Το γεγονός αυτό δεν επηρεάζει τον κατώτατο μισθό απο το αν ο εργαζόμενος είτε ο εργοδότης είναι μέλος μιας συνδικαλιστικής οργάνωσης ή ένωσης εργοδοτών αντίστοιχα. Όταν ένας εργοδότης δεν ανταπεξέρχεται στην υποχρέωση του να καταβάλλει την οφειλόμενη αμοιβή πλήρως και τακτικώς, ο εργαζόμενος μπορεί να υποβάλει καταγγελία στην επιθεώρηση εργασίας (ΣΕΠΕ). Το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) είναι υπεύθυνο για την παρακολούθηση και την εφαρμογή όλων των νομοθεσιών που σχετίζονται με την εργασία, συμπεριλαμβανομένης της πληρωμής του ελάχιστου μισθού. Οι εργαζόμενοι μπορούν επίσης να προσφύγουν στο δικαστήριο για υποθέσεις που σχετίζονται με οφειλόμενες αμοιβές. Επίσης, οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα να σταματήσουν να εργάζονται στην περίπτωση που η αμοιβή τους δεν καταβάλλεται πλήρως ή καταβάλλεται με αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Η απασχόληση του εργαζόμενου διασφαλίζεται στην περίπτωση μιας τέτοιας αποχής, και πληρώνεται κανονικά για την περίοδο αυτή. Σύμφωνα με τον Νόμο 5163/2024, ο νόμιμος ελάχιστος μηνιαίος μισθός και ο ελάχιστος ημερήσιος μισθός καθορίζονται με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού (υπουργική απόφαση), μετά από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους (εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτών) και επιστημονικούς/οικονομικούς φορείς και λαμβάνοντας υπόψη οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες. Ο νόμος περιλαμβάνει μεταβατικές ρυθμίσεις (προσωρινούς κανόνες) για την περίοδο 2025–2027 και νέο νομοθετικό μηχανισμό από το 2028.
Πηγή: Νόμος 4093/2012, που ψηφίστηκε στις 12 Νοεμβρίου 2012· §6 & 15 του Νόμου 5163/2024
Πληρωμή σε Τακτική Βάση / Τακτική πληρώμη
Η ελληνική νομοθεσία κάνει διάκριση ανάμεσα στους εργαζόμενους βάσει του τύπου της εργασίας. Ενώ οι υπάλληλοι γραφείου (πνευματική εργασία που απαιτεί εξειδικευμένη εκπαίδευση και εμπειρία και λήψη πρωτοβουλιών) πληρώνονται μηνιαίως, οι εργάτες (χειρωνακτική εργασία με σαφή καθήκοντα) πληρώνονται σε ημερήσια βάση. Η έγκαιρη πληρωμή του μισθού θεωρείται θεμελιώδης υποχρέωση ενός εργοδότη. Ωστόσο, στην Ελλάδα δεν υπάρχει νόμος που να απαιτεί από τον εργοδότη να καταβάλλει τους μισθούς εντός συγκεκριμένης χρονικής περιόδου (πέντε ή δέκα ημέρες από την ημερομηνία οφειλής). Κατά γενική παραδοχή, εκτός εάν αυτό ρυθμίζεται βάσει ατομικής ή συλλογικής σύμβασης εργασίας, οι μισθοί θα πρέπει να πληρώνονται σε τακτικά διαστήματα, είτε ανά δεκαπενθήμερο είτε μηνιαίως. Οι εργοδότες υποχρεούνται να διατηρούν τα δελτία μισθοδοσίας τουλάχιστον των τελευταίων 3 μηνών. Οι ειδικές υπερωρίες (για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις υπερωρίες, παρακαλούμε ανατρέξτε στην ενότητα σχετικά με την αμοιβή υπερωριακής εργασίας) θα πρέπει επίσης να διατηρούνται μέχρι την αποστολή της ηλεκτρονικής ειδοποίησης στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Οι εργοδότες απαιτούνται να υποβάλλουν όλα τα στοιχεία μισθοδοσίας για τον υπολογισμό των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα δικαιούνται μισθούς 14 μηνών ετησίως. Οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα δικαιούνται: (i) χριστουγεννιάτικο επίδομα ίσο με έναν μηνιαίο μισθό ή 25 ημερήσιους μισθούς, εάν έχουν εργαστεί για ολόκληρη τη σχετική χρονική περίοδο (περίοδο αναφοράς)· (ii) πασχαλινό επίδομα ίσο με μισό μηνιαίο μισθό ή 15 ημερήσιους μισθούς· και (iii) επίδομα ετήσιας άδειας ίσο με μισό μηνιαίο μισθό, με ανώτατο όριο τους 13 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερήσιο μισθό (ημερομίσθιους). Εάν η απασχόληση διήρκεσε μόνο μέρος της σχετικής περιόδου αναφοράς, το ποσό υπολογίζεται αναλογικά με βάση τον χρόνο εργασίας. Οι μισθοί θα πρέπει να καταβάλλονται στο τοπικό νόμισμα, δηλ. σε ευρώ, και μόνο μέσω τραπεζικού εμβάσματος. Αυτό ισχύει μόνο για εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα. Η μη-συμμόρφωση με αυτή τη διάταξη επιφέρει πρόστιμα που κυμαίνονται από 300 έως 50.000 ευρώ. Οι κρατήσεις από τους μισθούς των εργαζομένων γίνονται σύμφωνα με το νόμο και ένας εργαζόμενος μπορεί να κάνει κατακράτηση μισθού για την καταβολή φόρου εισοδήματος και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, συνδικαλιστικών εισφορών (κατόπιν συναίνεσης του εργαζόμενου), συνταξιοδοτικές εισφορές, καθώς και για μισθούς που έχουν προπληρωθεί. Εάν υπάρχει σημαντική καθυστέρηση στην καταβολή του μισθού (ανεξαρτήτου του λόγου της καθυστέρησης), ο εργαζόμενος μπορεί να θεωρήσει ότι κάτι τέτοιο ισοδυναμεί με καταγγελία της σύμβασης από την πλευρά του εργοδότη και συνεπώς να απαιτήσει αποζημίωση απόλυσης. Οι εργοδότες υποχρεούνται να παρέχουν στους εργαζόμενους δελτία μισθοδοσίας τα οποία περιλαμβάνουν όλες τις κρατήσεις και ανταποκρίνονται στους ισχύοντες κανονισμούς περί ελάχιστης αμοιβής. Πηγές: §1 της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 19040/1981 (ΦΕΚ Β’ 742)
Οι κανονισμοί που σχετίζονται με την εργασία και τους μισθούς
- Νόμος 4093/2012, που εκδόθηκε στις 12, Νοέμβρη 2012 / Law 4093/2012,enacted on November 12, 2012
- Προεδρικό Διάταγμα 88/1999 / Presidential decree 88/1999
- Υπουργική Απόφαση 18310/1946 / Ministerial Decision 18310/1946
Κατώτατος Μισθός
Οι εργαζόμενοι δεν πρεπει να αμοίβονται χαμηλότερα από τον κατώτατο μισθό που είναι η χαμηλότερη αμοιβή που ο εργοδότης πρέπει να καταβάλει στον εργαζόμενο. Οι ελάχιστες αποδοχές όλων των εργαζομένων πρέπει να καθορίζονται σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (NGCLA). Οι όροι και οι συνθήκες της NGCLA θα εφαρμόζονται από όλους, τον εργοδότη και τον εργαζόμενο, ανεξάρτητα από το αν είναι μέλη της οποιαδήποτε συνδικαλιστικής οργάνωσης ή ένωσης εργοδοτών αντίστοιχα. Στην Ελλάδα ο κατώτατος μισθός πρέπει να καθορίζεται σύμφωνα με τους όρους της NGCLA. Ο κατώτατος μισθός πρέπει να καταβάλλεται σε όλους τους εργαζόμενους είτε εργάζονται στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα. Το γεγονός αυτό δεν επηρεάζει τον κατώτατο μισθό απο το αν ο εργαζόμενος είτε ο εργοδότης είναι μέλος μιας συνδικαλιστικής οργάνωσης ή ένωσης εργοδοτών αντίστοιχα. Όταν ένας εργοδότης δεν ανταπεξέρχεται στην υποχρέωση του να καταβάλλει την οφειλόμενη αμοιβή πλήρως και τακτικώς, ο εργαζόμενος μπορεί να υποβάλει καταγγελία στην επιθεώρηση εργασίας (ΣΕΠΕ). Το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) είναι υπεύθυνο για την παρακολούθηση και την εφαρμογή όλων των νομοθεσιών που σχετίζονται με την εργασία, συμπεριλαμβανομένης της πληρωμής του ελάχιστου μισθού. Οι εργαζόμενοι μπορούν επίσης να προσφύγουν στο δικαστήριο για υποθέσεις που σχετίζονται με οφειλόμενες αμοιβές. Επίσης, οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα να σταματήσουν να εργάζονται στην περίπτωση που η αμοιβή τους δεν καταβάλλεται πλήρως ή καταβάλλεται με αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Η απασχόληση του εργαζόμενου διασφαλίζεται στην περίπτωση μιας τέτοιας αποχής, και πληρώνεται κανονικά για την περίοδο αυτή. Σύμφωνα με τον Νόμο 5163/2024, ο νόμιμος ελάχιστος μηνιαίος μισθός και ο ελάχιστος ημερήσιος μισθός καθορίζονται με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού (υπουργική απόφαση), μετά από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους (εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτών) και επιστημονικούς/οικονομικούς φορείς και λαμβάνοντας υπόψη οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες. Ο νόμος περιλαμβάνει μεταβατικές ρυθμίσεις (προσωρινούς κανόνες) για την περίοδο 2025–2027 και νέο νομοθετικό μηχανισμό από το 2028.
Πηγή: Νόμος 4093/2012, που ψηφίστηκε στις 12 Νοεμβρίου 2012· §6 & 15 του Νόμου 5163/2024
Πληρωμή σε Τακτική Βάση / Τακτική πληρώμη
Η ελληνική νομοθεσία κάνει διάκριση ανάμεσα στους εργαζόμενους βάσει του τύπου της εργασίας. Ενώ οι υπάλληλοι γραφείου (πνευματική εργασία που απαιτεί εξειδικευμένη εκπαίδευση και εμπειρία και λήψη πρωτοβουλιών) πληρώνονται μηνιαίως, οι εργάτες (χειρωνακτική εργασία με σαφή καθήκοντα) πληρώνονται σε ημερήσια βάση. Η έγκαιρη πληρωμή του μισθού θεωρείται θεμελιώδης υποχρέωση ενός εργοδότη. Ωστόσο, στην Ελλάδα δεν υπάρχει νόμος που να απαιτεί από τον εργοδότη να καταβάλλει τους μισθούς εντός συγκεκριμένης χρονικής περιόδου (πέντε ή δέκα ημέρες από την ημερομηνία οφειλής). Κατά γενική παραδοχή, εκτός εάν αυτό ρυθμίζεται βάσει ατομικής ή συλλογικής σύμβασης εργασίας, οι μισθοί θα πρέπει να πληρώνονται σε τακτικά διαστήματα, είτε ανά δεκαπενθήμερο είτε μηνιαίως. Οι εργοδότες υποχρεούνται να διατηρούν τα δελτία μισθοδοσίας τουλάχιστον των τελευταίων 3 μηνών. Οι ειδικές υπερωρίες (για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις υπερωρίες, παρακαλούμε ανατρέξτε στην ενότητα σχετικά με την αμοιβή υπερωριακής εργασίας) θα πρέπει επίσης να διατηρούνται μέχρι την αποστολή της ηλεκτρονικής ειδοποίησης στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Οι εργοδότες απαιτούνται να υποβάλλουν όλα τα στοιχεία μισθοδοσίας για τον υπολογισμό των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα δικαιούνται μισθούς 14 μηνών ετησίως. Οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα δικαιούνται: (i) χριστουγεννιάτικο επίδομα ίσο με έναν μηνιαίο μισθό ή 25 ημερήσιους μισθούς, εάν έχουν εργαστεί για ολόκληρη τη σχετική χρονική περίοδο (περίοδο αναφοράς)· (ii) πασχαλινό επίδομα ίσο με μισό μηνιαίο μισθό ή 15 ημερήσιους μισθούς· και (iii) επίδομα ετήσιας άδειας ίσο με μισό μηνιαίο μισθό, με ανώτατο όριο τους 13 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερήσιο μισθό (ημερομίσθιους). Εάν η απασχόληση διήρκεσε μόνο μέρος της σχετικής περιόδου αναφοράς, το ποσό υπολογίζεται αναλογικά με βάση τον χρόνο εργασίας. Οι μισθοί θα πρέπει να καταβάλλονται στο τοπικό νόμισμα, δηλ. σε ευρώ, και μόνο μέσω τραπεζικού εμβάσματος. Αυτό ισχύει μόνο για εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα. Η μη-συμμόρφωση με αυτή τη διάταξη επιφέρει πρόστιμα που κυμαίνονται από 300 έως 50.000 ευρώ. Οι κρατήσεις από τους μισθούς των εργαζομένων γίνονται σύμφωνα με το νόμο και ένας εργαζόμενος μπορεί να κάνει κατακράτηση μισθού για την καταβολή φόρου εισοδήματος και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, συνδικαλιστικών εισφορών (κατόπιν συναίνεσης του εργαζόμενου), συνταξιοδοτικές εισφορές, καθώς και για μισθούς που έχουν προπληρωθεί. Εάν υπάρχει σημαντική καθυστέρηση στην καταβολή του μισθού (ανεξαρτήτου του λόγου της καθυστέρησης), ο εργαζόμενος μπορεί να θεωρήσει ότι κάτι τέτοιο ισοδυναμεί με καταγγελία της σύμβασης από την πλευρά του εργοδότη και συνεπώς να απαιτήσει αποζημίωση απόλυσης. Οι εργοδότες υποχρεούνται να παρέχουν στους εργαζόμενους δελτία μισθοδοσίας τα οποία περιλαμβάνουν όλες τις κρατήσεις και ανταποκρίνονται στους ισχύοντες κανονισμούς περί ελάχιστης αμοιβής. Πηγές: §1 της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 19040/1981 (ΦΕΚ Β’ 742)
Οι κανονισμοί που σχετίζονται με την εργασία και τους μισθούς
- Νόμος 4093/2012, που εκδόθηκε στις 12, Νοέμβρη 2012 / Law 4093/2012,enacted on November 12, 2012
- Προεδρικό Διάταγμα 88/1999 / Presidential decree 88/1999
- Υπουργική Απόφαση 18310/1946 / Ministerial Decision 18310/1946
