Η προστασία της απασχόλησης
Όχι επιβλαβής Εργασία
Η προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εγκύων μητέρων και των εργαζομένων που θηλάζουν είναι εγγυημένη βάσει των Κανονισμώντων Νόμων περί Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία του 1996-2002. Σύμφωνα με τους Κανονισμούς Προστασίας της Μητρότητας (Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία) (Κ.Δ.Π. 255/2002), των Νόμων περί Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, πρέπει να ληφθούν τα ακόλουθα μέτρα για την εξασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας των εγκύων εργαζομένων και αυτών που θηλάζουν: οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να προβαίνουν στην αξιολόγηση του κινδύνου στους χώρους εργασίας με ιδιαίτερη έμφαση στην υγεία και την ασφάλεια των εργαζόμενων γυναικών, των εγκύων, λεχώνων και αυτών που θηλάζουν και να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας. Όταν η φύση της εργασίας περιλαμβάνει τυχόν αναπόφευκτους κινδύνους, η εργαζόμενη γυναίκα πρέπει να μεταφερθεί σε άλλη θέση εργασίας. Όταν η μετακίνηση σε άλλη κατάλληλη θέση εργασίας δεν είναι δυνατή, η γυναίκα μισθωτή δικαιούται να απουσιάσει από την εργασία για όσο διάστημα είναι απαραίτητο, με την επιφύλαξη των αποδοχών της. Ο εργοδότης έχει παρόμοιες υποχρεώσεις στην περίπτωση της νυκτερινής εργασίας, και υπόκειται στην προσκόμιση του σχετικού ιατρικού πιστοποιητικού.
Η γυναίκα εργαζόμενη δικαιούται να απουσιάσει από την εργασία για προγεννητικές εξετάσεις, χωρίς να επηρεάζεται ο μισθός της, εφόσον οι εξετάσεις αυτές πρέπει να διενεργούνται κατά τις εργάσιμες ώρες. Η εργαζόμενη υποχρεούται να παρέχει προηγούμενη ειδοποίηση στον εργοδότη της, αλλά και την προσκόμιση του σχετικού ιατρικού πιστοποιητικού. Ο εργοδότης δεν μπορεί να υποχρεώσει μια έγκυο ή εργαζόμενη που θηλάζει να εκτελεί καθήκοντα για τα οποία η εκτίμηση κινδύνου αποκάλυψε επιζήμιες συνέπειες για την ασφάλεια και την υγεία και την έκθεση σε συγκεκριμένους παράγοντες και συνθήκες, όπως είναι η εργασία που ενέχει έκθεση σε μόλυβδο, υδράργυρο, φυτοφάρμακα και άλλες χημικές ουσίες, εργασία σε θαλάμους υπό πίεση, η εργασία που ενέχει ιονίζουσες ακτινοβολίες κ.λπ.
πηγή: §6 του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας (100(Ι)/1997), όπως τροποποιήθηκε,Κανονισμοί περί Προστασίας της Μητρότητας (Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία) (Κ.Δ.Π. 255/2002)
Προστασία από απολύσεις
Η προστασία από απόλυση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της άδειας μητρότητας είναι εγγυημένη βάσει του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας.
Απόλυσης ή προειδοποίηση απόλυσης εγκύου εργαζομένης απαγορεύεται, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω εργαζόμενη έχει γνωστοποιήσει την εγκυμοσύνη της (ή την πρόθεση να υιοθετήσει ένα παιδί) στον εργοδότη της γραπτώς (με επιστολή/email και ένα ιατρικό πιστοποιητικό που βεβαιώνει την εγκυμοσύνη).
Η παραπάνω προστασία από την απόλυση αρχίζει με τη γραπτή γνωστοποίηση της εγκυμοσύνης στον εργοδότη και εκτείνεται μέχρι και 5 μήνες μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας. Για ανάδοχες/θετές μητέρες, η περίοδος προστασίας είναι 3 μήνες μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο εργοδότης δεν μπορεί να απολύσει ή να δώσει προειδοποίηση για απόλυση ή να προχωρήσει σε ενέργειες για την μόνιμη αντικατάσταση της εγκύου εργαζομένης. Ο εργοδότης δικαιούται να απαιτήσει ιατρικό πιστοποιητικό που βεβαιώνει την κατάσταση εγκυμοσύνης της εργαζομένης και η εργαζόμενη πρέπει να προσκομίσει το εν λόγω ιατρικό πιστοποιητικό. Η εργασία μίας αναθέτουσας/κατά νόμο μητέρας διασφαλίζεται εφόσον προσκομίσει στον εργοδότη μια δικαστική εντολή με την οποία δηλώνεται ότι πρόκειται να αποκτήσει παιδί μέσω παρένθετης μητέρας και ένα ιατρικό πιστοποιητικό με το οποίο θα δηλώνεται η ημερομηνία έναρξης της κύησης. Η περίοδος προστασίας αρχίζει από την ημέρα της έγγραφης ειδοποίησης έως τους 5 μήνες από τη λήξη της άδειας μητρότητας.
Η απόλυση είναι άκυρη αν ο εργαζόμενος ενημερώσει τον εργοδότη (με έγκυρο ιατρικό πιστοποιητικό), εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την παραλαβή της απόλυσης ή της προειδοποίησης για απόλυση. Η προστασία από την απόλυση δεν εφαρμόζεται στις ακόλουθες περιπτώσεις: η εργαζόμενη είναι ένοχη πλημμελήματος ή η συμπεριφορά της δικαιολογεί τη ρήξη της σχέσης απασχόλησης, η επιχείρηση έχει παύσει να υφίσταται και μετά τη λήξη της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου. Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εργοδότης οφείλει να αποδείξει τους λόγους της απόλυσης γραπτώς. Μη ανανέωση της σύμβασης εργασίας μίας εγκύου εργαζομένης δεν θα πρέπει να βασίζεται σε λόγο που συνδέεται με την κατάστασή της.
Σύμφωνα με τον Νόμο περί Τερματισμού της Απασχόλησης, μια γυναίκα της οποίας η απασχόληση τερματίζεται λόγω εγκυμοσύνης ή μητρότητας, έχει το δικαίωμα αποζημίωσης, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, που καταβάλλεται από τον εργοδότη της. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτό, ανατρέξτε στην ενότητα σχετικά με την ασφάλεια της απασχόλησης.
Πηγή: §4 και 4A του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας του 1997 (100 (I)/1997), όπως τροποποιήθηκε
Δικαίωμα να επιστρέψει στην ίδια θέση
Το δικαίωμα μίας εργαζόμενης να επιστρέψει μετά τη χρήση της άδειας μητρότητας είναι εγγυημένη βάσει του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας. Η περίοδος απουσίας της εργαζόμενης γυναίκας που έχει γεννήσει πρόσφατα (και της θετής μητέρας) δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως λόγος για δυσμενή μεταβολή των συνθηκών εργασίας της. Η άδεια μητρότητας δεν θα πρέπει να επηρεάζει δυσμενώς την αρχαιότητα της εργαζόμενης, το δικαίωμά της για προαγωγή ή επιστροφής στην ίδια ή άλλη εργασία της ίδιας φύσης και αμοιβής, όπως η εργασία της πριν από την έναρξη της άδειας μητρότητας. Όλες οι παροχές που σχετίζονται με τη θέση εργασίας της είναι εξασφαλισμένα με εξαίρεση τα οφέλη που έχουν σχέση με την ποσότητα ή/και την αξία του παραγόμενου έργου. Σύμφωνα με το Νόμο περί Ίσης Μεταχείρισης, μια γυναίκα που έχει λάβει άδεια μητρότητας, δικαιούται μετά τη λήξη της περιόδου της άδειας, να επιστρέψει στην εργασία της ή σε ανάλογη θέση με όρους και συνθήκες όχι λιγότερο ευνοϊκούς για αυτήν και να επωφεληθεί από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας, την οποία θα δικαιούταν κατά την απουσία της. Ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει να επιστρέψει στην αρχική μορφή απασχόλησης πριν από τη συμφωνηθείσα περίοδο, εάν αλλάξουν οι συνθήκες. Η λήψη άδειας πατρότητας, γονικής άδειας, άδειας φροντίδας ή απουσία από την εργασία για λόγους ανωτέρας βίας δεν επηρεάζει αρνητικά την αρχαιότητα των εργαζομένων, ούτε το δικαίωμά τους για προαγωγή ή επιστροφή στην εργασία σε ισοδύναμες θέσεις με το ίδιο επίπεδο αμοιβής, μισθών και παροχών. Πηγές: §4 του νόμου περί ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και την επαγγελματική κατάρτιση (νόμος 205(I)/2002), που τροποποιήθηκε τελευταία φορά το 2024, νόμος 84(1) του 2024· §7 του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας (100 (I)/1997), Νόμος αριθ. 62(I)/2025, τροποποιήθηκε τελευταία φορά το 2025· §20, 21 του Νόμου περί Ισορροπίας μεταξύ Επαγγελματικής και Οικογενειακής Ζωής (Νόμος 216(I)/2022)
Σχετικά θέματα
Η μητρότητα στην εργασίαΌχι επιβλαβής Εργασία
Η προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εγκύων μητέρων και των εργαζομένων που θηλάζουν είναι εγγυημένη βάσει των Κανονισμώντων Νόμων περί Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία του 1996-2002. Σύμφωνα με τους Κανονισμούς Προστασίας της Μητρότητας (Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία) (Κ.Δ.Π. 255/2002), των Νόμων περί Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, πρέπει να ληφθούν τα ακόλουθα μέτρα για την εξασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας των εγκύων εργαζομένων και αυτών που θηλάζουν: οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να προβαίνουν στην αξιολόγηση του κινδύνου στους χώρους εργασίας με ιδιαίτερη έμφαση στην υγεία και την ασφάλεια των εργαζόμενων γυναικών, των εγκύων, λεχώνων και αυτών που θηλάζουν και να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας. Όταν η φύση της εργασίας περιλαμβάνει τυχόν αναπόφευκτους κινδύνους, η εργαζόμενη γυναίκα πρέπει να μεταφερθεί σε άλλη θέση εργασίας. Όταν η μετακίνηση σε άλλη κατάλληλη θέση εργασίας δεν είναι δυνατή, η γυναίκα μισθωτή δικαιούται να απουσιάσει από την εργασία για όσο διάστημα είναι απαραίτητο, με την επιφύλαξη των αποδοχών της. Ο εργοδότης έχει παρόμοιες υποχρεώσεις στην περίπτωση της νυκτερινής εργασίας, και υπόκειται στην προσκόμιση του σχετικού ιατρικού πιστοποιητικού.
Η γυναίκα εργαζόμενη δικαιούται να απουσιάσει από την εργασία για προγεννητικές εξετάσεις, χωρίς να επηρεάζεται ο μισθός της, εφόσον οι εξετάσεις αυτές πρέπει να διενεργούνται κατά τις εργάσιμες ώρες. Η εργαζόμενη υποχρεούται να παρέχει προηγούμενη ειδοποίηση στον εργοδότη της, αλλά και την προσκόμιση του σχετικού ιατρικού πιστοποιητικού. Ο εργοδότης δεν μπορεί να υποχρεώσει μια έγκυο ή εργαζόμενη που θηλάζει να εκτελεί καθήκοντα για τα οποία η εκτίμηση κινδύνου αποκάλυψε επιζήμιες συνέπειες για την ασφάλεια και την υγεία και την έκθεση σε συγκεκριμένους παράγοντες και συνθήκες, όπως είναι η εργασία που ενέχει έκθεση σε μόλυβδο, υδράργυρο, φυτοφάρμακα και άλλες χημικές ουσίες, εργασία σε θαλάμους υπό πίεση, η εργασία που ενέχει ιονίζουσες ακτινοβολίες κ.λπ.
πηγή: §6 του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας (100(Ι)/1997), όπως τροποποιήθηκε,Κανονισμοί περί Προστασίας της Μητρότητας (Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία) (Κ.Δ.Π. 255/2002)
Προστασία από απολύσεις
Η προστασία από απόλυση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της άδειας μητρότητας είναι εγγυημένη βάσει του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας.
Απόλυσης ή προειδοποίηση απόλυσης εγκύου εργαζομένης απαγορεύεται, υπό την προϋπόθεση ότι η εν λόγω εργαζόμενη έχει γνωστοποιήσει την εγκυμοσύνη της (ή την πρόθεση να υιοθετήσει ένα παιδί) στον εργοδότη της γραπτώς (με επιστολή/email και ένα ιατρικό πιστοποιητικό που βεβαιώνει την εγκυμοσύνη).
Η παραπάνω προστασία από την απόλυση αρχίζει με τη γραπτή γνωστοποίηση της εγκυμοσύνης στον εργοδότη και εκτείνεται μέχρι και 5 μήνες μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας. Για ανάδοχες/θετές μητέρες, η περίοδος προστασίας είναι 3 μήνες μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο εργοδότης δεν μπορεί να απολύσει ή να δώσει προειδοποίηση για απόλυση ή να προχωρήσει σε ενέργειες για την μόνιμη αντικατάσταση της εγκύου εργαζομένης. Ο εργοδότης δικαιούται να απαιτήσει ιατρικό πιστοποιητικό που βεβαιώνει την κατάσταση εγκυμοσύνης της εργαζομένης και η εργαζόμενη πρέπει να προσκομίσει το εν λόγω ιατρικό πιστοποιητικό. Η εργασία μίας αναθέτουσας/κατά νόμο μητέρας διασφαλίζεται εφόσον προσκομίσει στον εργοδότη μια δικαστική εντολή με την οποία δηλώνεται ότι πρόκειται να αποκτήσει παιδί μέσω παρένθετης μητέρας και ένα ιατρικό πιστοποιητικό με το οποίο θα δηλώνεται η ημερομηνία έναρξης της κύησης. Η περίοδος προστασίας αρχίζει από την ημέρα της έγγραφης ειδοποίησης έως τους 5 μήνες από τη λήξη της άδειας μητρότητας.
Η απόλυση είναι άκυρη αν ο εργαζόμενος ενημερώσει τον εργοδότη (με έγκυρο ιατρικό πιστοποιητικό), εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την παραλαβή της απόλυσης ή της προειδοποίησης για απόλυση. Η προστασία από την απόλυση δεν εφαρμόζεται στις ακόλουθες περιπτώσεις: η εργαζόμενη είναι ένοχη πλημμελήματος ή η συμπεριφορά της δικαιολογεί τη ρήξη της σχέσης απασχόλησης, η επιχείρηση έχει παύσει να υφίσταται και μετά τη λήξη της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου. Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εργοδότης οφείλει να αποδείξει τους λόγους της απόλυσης γραπτώς. Μη ανανέωση της σύμβασης εργασίας μίας εγκύου εργαζομένης δεν θα πρέπει να βασίζεται σε λόγο που συνδέεται με την κατάστασή της.
Σύμφωνα με τον Νόμο περί Τερματισμού της Απασχόλησης, μια γυναίκα της οποίας η απασχόληση τερματίζεται λόγω εγκυμοσύνης ή μητρότητας, έχει το δικαίωμα αποζημίωσης, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, που καταβάλλεται από τον εργοδότη της. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτό, ανατρέξτε στην ενότητα σχετικά με την ασφάλεια της απασχόλησης.
Πηγή: §4 και 4A του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας του 1997 (100 (I)/1997), όπως τροποποιήθηκε
Δικαίωμα να επιστρέψει στην ίδια θέση
Το δικαίωμα μίας εργαζόμενης να επιστρέψει μετά τη χρήση της άδειας μητρότητας είναι εγγυημένη βάσει του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας. Η περίοδος απουσίας της εργαζόμενης γυναίκας που έχει γεννήσει πρόσφατα (και της θετής μητέρας) δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως λόγος για δυσμενή μεταβολή των συνθηκών εργασίας της. Η άδεια μητρότητας δεν θα πρέπει να επηρεάζει δυσμενώς την αρχαιότητα της εργαζόμενης, το δικαίωμά της για προαγωγή ή επιστροφής στην ίδια ή άλλη εργασία της ίδιας φύσης και αμοιβής, όπως η εργασία της πριν από την έναρξη της άδειας μητρότητας. Όλες οι παροχές που σχετίζονται με τη θέση εργασίας της είναι εξασφαλισμένα με εξαίρεση τα οφέλη που έχουν σχέση με την ποσότητα ή/και την αξία του παραγόμενου έργου. Σύμφωνα με το Νόμο περί Ίσης Μεταχείρισης, μια γυναίκα που έχει λάβει άδεια μητρότητας, δικαιούται μετά τη λήξη της περιόδου της άδειας, να επιστρέψει στην εργασία της ή σε ανάλογη θέση με όρους και συνθήκες όχι λιγότερο ευνοϊκούς για αυτήν και να επωφεληθεί από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας, την οποία θα δικαιούταν κατά την απουσία της. Ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει να επιστρέψει στην αρχική μορφή απασχόλησης πριν από τη συμφωνηθείσα περίοδο, εάν αλλάξουν οι συνθήκες. Η λήψη άδειας πατρότητας, γονικής άδειας, άδειας φροντίδας ή απουσία από την εργασία για λόγους ανωτέρας βίας δεν επηρεάζει αρνητικά την αρχαιότητα των εργαζομένων, ούτε το δικαίωμά τους για προαγωγή ή επιστροφή στην εργασία σε ισοδύναμες θέσεις με το ίδιο επίπεδο αμοιβής, μισθών και παροχών. Πηγές: §4 του νόμου περί ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και την επαγγελματική κατάρτιση (νόμος 205(I)/2002), που τροποποιήθηκε τελευταία φορά το 2024, νόμος 84(1) του 2024· §7 του Νόμου περί Προστασίας της Μητρότητας (100 (I)/1997), Νόμος αριθ. 62(I)/2025, τροποποιήθηκε τελευταία φορά το 2025· §20, 21 του Νόμου περί Ισορροπίας μεταξύ Επαγγελματικής και Οικογενειακής Ζωής (Νόμος 216(I)/2022)
