Objectieve rechtvaardigingstoets

De objectieve rechtvaardigingstoets wordt ook gebruikt om na te gaan of indirect onderscheid gerechtvaardigd is. Daaronder wordt verstaan dat een ogenschijnlijk neutrale bepaling of handelwijze personen van het ene geslacht (etnische afkomst, arbeidsduur e.d.) in vergelijking tot personen van het andere geslacht bijzonder benadeelt.

A.  Is er een legitiem doel voor het verschil?

1. Wat is het doel dat men met het verschil wil bereiken?
2. Heeft de organisatie daadwerkelijke behoefte aan dit doel?
   - Ja: ga door naar vraag 3.
   - Nee: er is geen sprake van een objectieve rechtvaardiging.
3. Is dit doel in strijd met andere wetgeving, het recht of de maatschappelijke betamelijkheid?
   - Ja: er is geen sprake van een objectieve rechtvaardiging.
   - Nee: ga door naar B.

B.  Is de leeftijdsgrens (dan wel: het onderscheid naar arbeidsduur, nationaliteit, etc.) een passend middel om het doel te bereiken?

1. Kan het doel worden gerealiseerd met de leeftijdsgrens (dan wel: het onderscheid naar arbeidsduur, nationaliteit, etc.)?
   - Ja: ga door naar C.
   - Nee: er is geen sprake van een objectieve rechtvaardiging.

C.  Is het gebruik van de leeftijdsgrens noodzakelijk of zijn er alternatieven?

1. Kan het doel met een ander middel worden bereikt, een middel waarbij geen of minder onderscheid op grond van leeftijd wordt gemaakt?
   - Ja: er is geen sprake van een objectieve rechtvaardiging.
   - Nee: ga door naar vraag 6.
2. Is er sprake van proportionaliteit tussen doel en middel? Met andere woorden: zijn doel en middel met elkaar in verhouding (niet met een ‘kanon op een mug schieten’)?
   - Ja: er is sprake van een objectieve rechtvaardiging
   - Nee: er is geen sprake van een objectieve rechtvaardiging.

Bekijk een uitgewerkt voorbeeld op Rijksoverheid.nl. Voorbeelden staan ook bij Uitsluiting wegens arbeidsduur in cao's en Uitsluiting wegens contractduur in cao's.