Ziekte en Loon
Inkomen
Een werknemer die door ziekte niet kan werken komt in aanmerking voor betaald ziekteverlof. De werkgever moet zijn zieke werknemer ten minste 70% van diens normale loon betalen. Dit geldt gedurende de eerste twee jaar ziekte of tot het bestaande contract afloopt, als dat eerder is. De eerste twee ziektedagen hoeven niet betaald te worden als daar een schriftelijke afspraak over is gemaakt in de cao of arbeidsovereenkomst. Zulke wachtdagen gelden niet als je binnen vier weken weer ziek wordt. In dat geval tellen ook de ziektedagen door.
Als de werknemer na twee jaar (104 weken) nog ziek is, dan is er recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, een werkloosheidsuitkering of een combinatie van beide. Wie geen werkgever heeft (werknemers na afloop van een tijdelijk contract, uitzendkrachten en werklozen), kan van het UWV een ziektewetuitkering krijgen. Huishoudelijk personeel in dienst van een particulier heeft veel minder lang recht op loondoorbetaling bij ziekte: maximaal zes weken.
Let op: als de ziekte te maken heeft met zwangerschap of bevalling dan hoeft de werkgever niet zelf het loon door te betalen. Dan heeft de werknemer recht op een Ziektewet-uitkering ter hoogte van 100% van het dagloon (Art. 29a ZW).
Het recht op loondoorbetaling bij ziekte vervalt bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Het recht is gemaximeerd op 70% van het maximumdagloon. In het eerste ziektejaar vormt het wettelijk minimumloon de ondergrens. In het tweede ziektejaar niet meer. Bij cao kan een hoger percentage zijn afgesproken, bijvoorbeeld voor het eerste jaar (100% van het maandloon in jaar 1 en 70% in jaar 2). Over twee jaar berekend komt het salaris meestal niet boven de 170% van 24 maandlonen uit, al mag een werkgever besluiten meer te betalen.
Herstel en re-integratie
De werkgever moet de ziekmelding snel doorgeven aan de arbodienst of bedrijfsarts. De bedrijfsarts moet vervolgens voor de zesde week een probleemanalyse maken. Dat wordt gevolgd door een re-integratieplan in overleg tussen werkgever en werknemer.
De werkgever moet het ziekteverzuim van een werknemer pas bij het UWV melden als die na 42 weken nog niet volledig aan het werk is. Doet de werkgever dat niet op tijd, dan loopt hij het risico de periode van te late melding na afloop van de twee jaar ook nog te moeten betalen.
Werkt de werknemer niet mee aan re-integratie, dan mag de werkgever de loonbetaling onder omstandigheden stopzetten en uiteindelijk tot ontslag overgaan. Als het UWV daarentegen stelt dat de werkgever nalatig is geweest bij de re-integratie van de werknemer, dan kan de werkgever verplicht worden de zieke nog een extra jaar door te betalen (en ook de re-integratieinspanningen voort te zetten).
Bronnen: §7:629, 7:658 & 660 van Boek 7, Titel 10 Arbeidsovereenkomsten van het Burgerlijk Wetboek; Ziektewet van 5 juni 1913
Medische zorg
De Zorgverzekeringswet (Zvw) bepaalt dat alle inwoners van Nederland zich verplicht moeten verzekeren. De nominale premie voor de verplichte verzekering ligt gemiddeld op € 1.896 in 2025 en naar verwachting op € 1908 in 2026. Maandelijks kost de premie ztussen de € 155 en € 180. De werkgever draagt bovendien in 2025 6,51% (6,10% in 2026) van het bruto salaris van de werknemer af als werkgeversheffing Zvw. Er is een verplicht eigen risico à € 385. Huisartsenzorg valt hier niet onder.
Medische zorg wordt in Nederland gedekt door twee verschillende stelsels, die elkaar aanvullen: de normale gezondheidszorg die valt onder de Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg. De uitvoering kan verschillen. De verzekerde maakt gebruik van diensten uit een selectie van zorgaanbieders die door de zorgverzekeraar wordt voorgeschreven (naturapolis), of de verzekeraar vergoedt de kosten die de verzekerde rechtstreeks aan de zorgaanbieder naar eigen keuze heeft betaald (restitutiepolis). In geval van een beroepsziekte of arbeidsongeval moet de werknemer de werkgever aansprakelijk stellen om de ziektekosten vergoed te krijgen.
De zorgaanbieders (artsen, specialisten en ziekenhuizen) bieden de zorg die kan bestaan uit consulten en behandelingen, ziekenhuisopname, laboratoriumonderzoek, geneesmiddelen, (beperkte) tandheelkunde, zorg voor moeder en kind, hulpmiddelen, revalidatie en transport. De behandelduur is niet beperkt (behalve in geval van fysiotherapie). Ziekenhuisopname wordt na een jaar vergoed door de Wet langdurige zorg.
Compensatie voor medische kosten na werkgerelateerde klachten
Werknemers die medische kosten hebben moeten maken vanwege werkgerelateerde klachten of arbeidsongevallen, kunnen hun werkgever daarvoor aansprakelijk stellen - desnoods via de rechter. Werkgevers zijn aansprakelijk voor alle schade die hun werknemers leiden tijdens de uitvoering van het werk, tenzij de werkgever kan aantonen dat zij hebben voldaan aan hun wettelijke plicht om voor een veilige werkomgeving te zorgen, of de schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.
Bron: Zorgverzekeringswet van 16 juni 2005; § 7:685 Burgerlijk Wetboek
Baangarantie
De werkzekerheid van de werknemer is gegarandeerd tijdens de eerste twee ziektejaren. De werkgever mag het arbeidscontract beëindigen als de zieke na twee jaar nog steeds zijn werk niet kan hervatten en de werkgever al die tijd de loonkosten heeft betaald.
Het arbeidscontract van een zieke werknemer mag pas worden ontbonden nadat het UWV het verzoek daartoe van de werkgever heeft ingewilligd (niet eerder dan twee jaar arbeidsongeschiktheid).
Bron: §670 van Boek 7, Titel 10 Arbeidsovereenkomsten van het Burgerlijk Wetboek
Wetgeving ziekte en loon
- Boek 7, Titel 10: Arbeidsovereenkomsten van het Burgerlijk Wetboek / Book 7, Title 10 (Employment Contracts) of Dutch Civil Code
- Ziektewet van 5 juni 1913 / Sickness Benefits Act of 5 June 1913
- Zorgverzekeringswet van 16 juni 2005 / Health Insurance Act of 16 June 2005
- Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) van 18 februari 1966 / The Disability Insurance Act of 18 February 1966
- Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) van 10 november 2005 / The Work According to the Labour Capacity Act of 10 November 2005
