Cao-loon

1. Welke cao geldt voor mij?

Normaliter moet in je arbeidscontract staan onder welke cao je valt. Als dat niet erin staat, kun je het vragen aan je werkgever, de afdeling Personeelszaken of de HR-manager. Ook wanneer je via een uitzendbureau werkt, val je onder een cao. Dit hangt ervan af bij welke werkgeversorganisatie je uitzendbureau is aangesloten: ABU of NBBU. Zij moeten je kunnen vertellen of er een cao op jou van toepassing is en zo ja, welke.

Grofweg zijn er twee soorten cao’s: overeenkomsten die gelden voor één organisatie en overeenkomsten die gelden voor de hele sector. In het eerste geval geldt zo’n cao voor alle werknemers binnen de organisatie. Bij een sector- of bedrijfstak-cao ligt dat niet zo simpel. De werkgever is enkel verplicht zo’n cao te gebruiken voor zijn werknemers als de werkgever lid is van de werkgeversorganisatie die de cao heeft afgesloten. De cao is wél geldig voor de hele bedrijfstak wanneer de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de cao algemeen verbindend heeft verklaard. De werkgever is dan verplicht de cao toe te passen, ook al is die geen lid van de werkgeversvereniging die heeft onderhandeld.

Het kan zijn dat je niet onder een cao valt. Dat geldt voor ongeveer 20 procent van de Nederlandse werknemers. Dan moet je zelf met je werkgever afspraken maken over je arbeidsvoorwaarden. Die moeten wel minimaal voldoen aan de Nederlandse arbeidswetgeving. Je mag bijvoorbeeld niet minder betaald krijgen dan het minimumloon.

2. Waar vind ik mijn cao?

Je kunt onze CAOWijzer gebruiken om je cao te vinden. Dat kan door te klikken op ‘CAO’s’ en daar te zoeken op de naam van de cao. De naam van de cao is eigenlijk heel simpel: dat is over het algemeen de naam van de organisatie of de bedrijfstak waarvoor de cao geldt. Dat kan bijvoorbeeld ‘Schiphol’ zijn als het om een organisatie of onderneming gaat, of ‘Hoveniersbedrijf’ of ‘Schoenmakers’ als het een bedrijfstak betreft.

Cao’s zijn niet onbeperkt geldig. Om de zoveel jaar worden nieuwe afspraken gemaakt tussen werknemers (vertegenwoordigd door de vakbonden) en werkgevers (vertegenwoordigd door werkgeversorganisaties). Die afspraken worden dan vastgelegd in een nieuwe cao. Als je op zoek gaat naar je cao, is het belangrijk dat je die nieuwste versie raadpleegt. Daarom wordt de cao-naam voorafgegaan door de jaartallen waarvoor de cao geldig is.

Het kan zijn dat je cao tot 31 december van het afgelopen jaar liep en er nog geen nieuwe versie van je cao is. De kans is groot dat de vakbonden en werkgevers dan nog onderhandelen. Daarom wordt in cao’s vaak afgesproken dat de oude geldig blijft zolang er geen nieuwe is. Alle afspraken blijven dan dus van kracht.

Via de CAOWijzer kun je ook het nieuws voor jouw cao checken. Daar kun je bijvoorbeeld vinden of de minister je cao algemeen verbindend heeft verklaard.

3. Hoeveel moet ik verdienen op basis van mijn cao?

Om erachter te komen wat je moet verdienen op basis van je cao, zijn met name twee dingen van belang om te weten.

Ten eerste: wat is je precieze functie en wat is de bijbehorende loonschaal? In het ideale geval is dit gespecificeerd in je arbeidscontract. Zo niet, dan loont het om met de functiematrix of functieraster uit de cao langs te gaan bij Personeelszaken of je werkgever. Hoe hoger je functie wordt gewaardeerd, des te hoger is de loonschaal waarin die valt. Zo’n functiematrix vind je het gemakkelijkst door te zoeken in het cao-document op ‘functiematrix’, ‘functieraster’, ‘functie-indeling’ of iets soortgelijks. Daarbij staat per functie in welke schaal deze valt.

Ten tweede: hoeveel ervaringsjaren heb je opgebouwd? Wanneer je ergens gaat werken in een nieuwe functie word je ingeschaald op basis van je ervaring, opleidingsniveau en je functie. Dit is hét moment om te onderhandelen over in welke schaal je wordt ingeschaald.   Belangrijk is om duidelijk te hebben op welke trede je bent gestart. Elk jaar krijg je er namelijk ‘een periodiek bij’, zoals dat heet in cao-taal. Dat betekent dat je op een trede hoger terechtkomt, met het bijbehorende hogere loon. De laatste trede betreden betekent overigens niet dat je het volgende jaar automatisch een schaal omhoog gaat.

Als je je functie en de bijbehorende schaal combineert met je ervaringsjaren, kun je in de cao zien hoe hoog je salaris minimaal moet zijn. Zoek hiervoor in je cao op ‘loonschalen’, ‘periodieken’ en dergelijke. Onderstaande tabel laat zo’n overzicht op een versimpelde manier zien.

Voorbeeld

Brutoloon per maand (bij een voltijds werkweek)	Schaal 1	Schaal 2
2.299 euro	0 ervaringsjaren
2.340 euro	1 ervaringsjaar
2.381 euro	2 ervaringsjaren
2.443 euro	3 ervaringsjaren
2.479 euro	4 ervaringsjaren	0 ervaringsjaren
2.523 euro	5 ervaringsjaren	1 ervaringsjaar
2.559 euro	6 ervaringsjaren	2 ervaringsjaren
2.596 euro	7 ervaringsjaren	3 ervaringsjaren
2.634 euro		4 ervaringsjaren
2.671 euro		5 ervaringsjaren
2.707 euro		6 ervaringsjaren
2.748 euro		7 ervaringsjaren

De afspraken in een cao, en dus ook de lonen, zijn vaak gunstiger dan wat de wet voorschrijft. Zo ligt het salaris in cao’s meestal hoger dan het minimumloon. Bovendien mag de werkgever nooit minder betalen dan de lonen in de cao en het wettelijk minimumloon. Deze bedragen zijn een minimale vereiste.

4. Wat moet ik minimaal per uur verdienen?

Een maand- of weekloon kan handig zijn om te hebben, bijvoorbeeld om je brutosalaris om te rekenen naar een nettobedrag. Maar soms wil je weten wat je per uur zou moeten verdienen. In dat geval zul je moeten rekenen. Zoek daarvoor naar 'werkweek' in je cao. Op deze manier kun je vinden hoe lang een volledige werkweek is. Die ligt vrijwel altijd tussen de 36 en 40 uur. Het weekloon in je cao dien je vervolgens delen door het aantal uren van een volledige werkweek. Zo kom je tot het minimale uurloon dat je volgens de cao zou moeten verdienen.

Alles over je salaris

• Gebruik onze Bruto/netto Check als virtuele loonstrook: zo zie je precies wat je netto overhoudt
• Deel jouw (cao-)salaris met de Salaris Enquête
• Hoe onderhandel je voor een goede inschaling?