Betaling voor overwerk?

Plus- en minuren

Als je op eigen initiatief langer werkt dan in je contract staat, hoeft dat geen overwerk te zijn: de werkgever heeft er immers niet om gevraagd. Ook al vindt je werkgever het misschien best fijn dat die klus af is, of dat echt nodig was, is maar de vraag. Zorg ervoor dat je in dit soort situaties goede afspraken maakt. Bijvoorbeeld dat je met dit extra werk plusuren opbouwt, die je later als vrije uren kunt opnemen. Dan kun je ook eens na of juist vóór de file naar en van je werk reizen.

Er zijn bedrijven die plus- en minuren geformaliseerd hebben en bijhouden in een of andere vorm van tijdsregistratie. Dat gaat vaak gepaard met flexibele aanvangs- en eindtijden. Meestal zijn dan wel maxima aangegeven: je mag niet meer dan x of y uren in de plus of in de min staan. Ook is vaak vastgelegd over welk tijdvak wordt gerekend. Dat kan zijn per maand of per kwartaal, maar ook per jaar: bijvoorbeeld in sectoren waar het werkaanbod verschilt per seizoen of afhankelijk is van het weer.

Hoger uurloon voor overwerk?

Of je een toeslag krijgt voor overwerk, hangt af van de bepalingen over overwerk in de cao. Kijk dus altijd eerst in je cao. Er zijn cao’s waarin een toeslag pas aan de orde komt bij veel overwerk. Bijvoorbeeld: voor de eerste vijf overuren per maand geldt het gewone uurloon; voor uren die meer gewerkt worden, geldt een toeslag van 25 procent (in totaal dus 125 procent van je gewone uurloon).

Tijd of geld?

Er zijn cao’s waarin de werknemer mag kiezen tussen tijd of uitbetaling van overuren, maar dat zijn er niet veel. Als de cao al keuze toelaat, is het meestal de werkgever die mag kiezen. Bonden proberen vaak afspraken te maken waarmee overwerk wordt tegengegaan: liever meer mensen aan het werk dan minder mensen die alsmaar overwerken.

Tijd voor tijd

Een plus- en meeruren-systeem is een bepaalde vorm van een tijd-voor-tijdregeling. Kern daarvan is dat de compensatie van extra gewerkte uren plaatsvindt in tijd. Dat kan een-op-een, maar ook met een toeslag: voor één uur overwerk krijg je één uur en een kwartier vrij. Soms is bepaald dat de werknemer grote zeggenschap heeft over het opnemen van de compensatie-uren, maar vaker heeft de leidinggevende een grote vinger in de pap. Wel staat er in de cao met een tijd-voor-tijdregeling meestal binnen welke periode compensatie verleend moet worden. Als dat voor de werkgever niet mogelijk is, moet die alsnog tot uitbetaling overgaan.

Deeltijders: meeruren of overwerk?

Als deeltijders langer werken dan het aantal uren in hun arbeidscontract kan er sprake zijn van meeruren of van overwerk. De definitie van overwerk in de cao is maatgevend. Er zijn twee smaken:

1. Overwerk na overschrijding van de individuele arbeidsduur: elk uur dat je langer werkt telt als overwerk. Je moet daarvoor je uurloon, eventueel een overwerktoeslag en vakantiegeld hierover krijgen.
2. Overwerk telt pas als overwerk na overschrijding van de voltijdsarbeidsduur. Extra uren die deeltijders werken zijn meeruren. Naast het uurloon moet de werkgever voor meeruren alle toeslagen betalen die ook voor gewone werkuren gelden. Dus ook vakantietoeslag en gratificaties. Meeruren tellen verder mee voor de berekening van vakantieopbouw, pensioen en dergelijke.

Over de vergoeding voor overwerk, met of zonder toeslag, hoor je ten minste het vakantiegeld te krijgen dat hoort bij het wettelijk minimumloon. Dat staat in de wet; de cao kan meer voorschrijven. Let dus goed op hoe de definitie van overwerk is.

Als je een deeltijdcontract hebt en structureel overwerkt, dan heb je recht op een aangepast contract. Dat geldt ook voor een min-maxcontract. Meer informatie op de website van de Rijksoverheid.

Meer belasting betalen over overwerk?

Als overwerk wordt uitbetaald, is dat meestal een maand later. Op je salarisstrook zie je dit apart vermeld en wel in de categorie ‘bijzondere beloning’. Veel mensen denken dat ze daarom extra belasting betalen over overwerk. Dat is een misverstand: in de gewone reguliere loonbetaling wordt al volledig rekening gehouden met alle heffingskortingen. Bij incidentele loonbetalingen zoals overwerk of vakantiegeld betaal je dus meteen belasting. Voor de meeste werknemers zal daarop het tarief van de eerste schijf van in totaal 37,10% van toepassing zijn. Als je toch meer belasting betaalt over dit overwerk dan dat je daadwerkelijk verschuldigd bent, dan krijg je de te veel betaalde belasting uiteraard terug als je belastingaangifte doet. Raadpleeg voor meer informatie de website van de Belastingdienst.

Vergelijk je salaris

• Hoeveel verdien jij nu? Deel het in de Salaris Enquête en help jezelf en je collega's
• Je salaris vergelijken met vakgenoten? Doe de Salaris Check