Wat betekent het regeerakkoord van D66, CDA en VVD voor jou als werknemer of zelfstandige?

Ook op het gebied van werk en inkomen wil het beoogde minderheidskabinet flink ingrijpen. Zo willen Jetten en co de maximale duur van de WW-uitkering halveren, de transitievergoeding hervormen en de Zelfstandigenwet invoeren. Lees hieronder wat de plannen betekenen voor je inkomen en je rechten als werkende.

Ww-uitkering wordt beperkt tot één jaar, maar wel hoger

De coalitie wil de maximale duur van de WW-uitkering beperken tot één jaar. Op dit moment kan zo'n uitkering nog twee jaar duren. Daar staat tegenover dat de coalitie de WW-uitkering in het begin hoger wil maken. Hoeveel hoger is nog niet bekend. Volgens de coalitie moet deze combinatie ervoor zorgen dat de WW activerender wordt en mensen sneller uitstromen naar een nieuwe baan.  

Werknemers gaan volgens de plannen in het regeerakkoord minder snel recht op WW opbouwen. Ook wordt het moeilijker om de WW-uitkering te “verzilveren”. Het is op dit moment nog niet bekend wat dit in de praktijk gaat betekenen. In de CPB-doorrekening van het verkiezingsprogramma van D66 was sprake van een langere 'referte-eis': de periode waarin je gewerkt moet hebben om recht te krijgen op een WW-uitkering. 

Transitievergoeding wordt aangepast

Ook de transitievergoeding wordt aangepast, zodat deze meer gaat bijdragen aan de transitie van werk. Werknemers kunnen deze gaan besteden aan een nieuwe, nog op te zetten Leven Lang Ontwikkelen-infrastructuur. Bovendien hoeven werkgevers minder of géén transitievergoeding te betalen, als ze op tijd en genoeg hebben geïnvesteerd in bijscholing en omscholing. Of als ze hun uiterste best doen voor de re-integratie van zieke werknemers. De compensatie voor de transitievergoeding bij medewerkers die twee jaar ziek zijn, komt te vervallen.

Zelfstandigen: invoering zelfstandigenwet en rechtsvermoedens

Jetten, Bontenbal en Yeşilgöz zetten in op een belangrijke koerswijziging voor zzp-ers. Van de Wet VBAR, waarvan de invoering voor 1 juli 2026 gepland stond, wordt alleen het rechtsvermoeden nog ingevoerd. Dat betekent dat werkenden met een uurtarief onder een bepaald bedrag (€ 38 in 2026) juridisch worden gezien als werknemer, tenzij zij (of hun opdrachtgever) het tegendeel kunnen bewijzen.

De verduidelijking van toetsingskader voor arbeidsrelaties – het andere deel van de Wet VBAR – wordt geschrapt. In plaats daarvan wordt de Zelfstandigenwet gefaseerd ingevoerd. Deze wet biedt voor de meeste sectoren meer vrijheid om als zelfstandige te werken.

De coalitie kiest ervoor om twee onderdelen van de Zelfstandigenwet al snel in te voeren: de toetsingscommissie en de sectorale rechtsvermoedens. De toetsingscommissie kan zelfstandigen en opdrachtgevers vooraf bindend advies geven over de aard van hun werkrelatie: arbeidsovereenkomst of opdracht.

De sectorale rechtsvermoedens houden in dat werkenden in bepaalde sectoren - met veel risico op schijnzelfstandigheid - standaard worden gezien als werknemer. Net als bij het uurtarief is ook hier tegenbewijs mogelijk. De sectorale rechtsvermoedens gaan waarschijnlijk gelden voor onder meer de sectoren bouw, schoonmaak en vervoer. Het is nog niet duidelijk of deze rechtsvermoedens voor álle werkenden in die sector gaan gelden, of alleen voor degenen die aan bepaalde criteria voldoen. 

Zelfstandigen: arbeidsongeschiktheidsverzekering

De coalitie zet de plannen voor de basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen voort. Alle zelfstandig werkenden zijn verplicht verzekerd onder deze wet. Na twee jaar ziekte kunnen ze een uitkering op minimumloonniveau ontvangen. Er blijft een mogelijkheid van een opt-out voor zelfstandigen die een eigen verzekering hebben geregeld.

AOW-leeftijd gaat sneller stijgen

Op dit moment stijgt de AOW-leeftijd maar deels mee met de gemiddelde levensverwachting: voor elk jaar dat we langer leven, gaat de AOW-leeftijd met 8 maanden omhoog. D66, CDA en VVD willen de AOW-leeftijd rechtstreeks koppelen aan de levensverwachting. Een jaar langer leven betekent dan dus ook een jaar langer werken.

Kinderopvang wordt nog steeds bijna gratis

De coalitie wil de kinderopvang voor werkende ouders nog steeds bijna gratis maken. Voor zover bekend moet dit nog steeds in 2029 ingaan.

Uitkering voor blijvende arbeidsongeschiktheid wordt afgeschaft

De IVA-uitkering, een permanente uitkering voor mensen die duurzaam arbeidsongeschikt zijn, wordt afgeschaft. Mensen die langdurig arbeidsongeschikt zijn vallen daardoor straks in dezelfde arbeidsongeschiktheidsuitkering als mensen waarvan de kans groot is dat ze nog herstellen. Ze kunnen daardoor ook vaker opnieuw beoordeeld worden.

Volgens de coaltie maakt dit het werk van het UWV makkelijker, omdat ze niet meer hoeven te toetsen of iemand voor lange duur arbeidsongeschikt zal blijven. Het gevolg is wel dat duurzaam arbeidsongeschikten een lagere uitkering krijgen: niet meer 75% maar 70% van hun laatste salaris. Ook het krijgen van een hypotheek voor blijvend arbeidsongeschikten wordt hiermee moeilijker. 

Let op: de plannen zijn nog niet definitief. Ze moeten nog worden uitgewerkt en bovendien heeft het beoogde nieuwe kabinet geen meerderheid, waardoor samenwerking met de oppositie nodig is. De plannen kunnen dus nog flink veranderen.